Bài 1: Forex Là Gì? Những Điều Cần Biết Về Thị Trường Ngoại Hối Từ A-Z

Hiện tại Forex là một trong những lĩnh vực đầu tư tài chính đang rất phổ biến ở thị trường Việt Nam. Có rất nhiều người muốn tìm hiểu nhưng chưa hiểu hết được bản chất thị trường là như thế nào? Trong chuỗi bài viết này Nguyễn Hữu Đức Trader sẽ chia sẻ những kiến thức từ A đến Z về Forex. Rất mong là có thể cung cấp cho bạn một lượng kiến thức đủ lớn và thực chiến, từ đó có thể tự tin kiếm được lợi nhuận từ thị trường toàn cầu!

1. Forex là gì? Quy mô thị trường khổng lồ 7.5 nghìn tỷ USD

Thị trường ngoại hối (thị trường tiền tệ), hay còn được gọi tắt là “Forex” hoặc “FX” là thị trường tài chính lớn nhất thế giới. So với khối lượng 169 tỷ USD một ngày của Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE), thị trường ngoại hối nhìn rất khổng lồ với khối lượng giao dịch đã vượt hơn 7.5 nghìn tỷ USD một ngày (theo báo cáo mới nhất của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế BIS).

Như vậy thị trường Forex lớn gấp hơn 30 lần về khối lượng so với toàn bộ thị trường chứng khoán Mỹ. Hãy xem bảng so sánh dưới đây để thấy được khối lượng giao dịch hàng ngày của thị trường Forex so với NYSE, TSE – Sàn chứng khoán Tokyo và LSE – Sàn chứng khoán London:

Tuy nhiên, cần làm rõ một chút: Con số 7.5 nghìn tỷ USD bao gồm toàn bộ thị trường ngoại hối toàn cầu giữa các ngân hàng trung ương và tập đoàn lớn, đối với thị trường dành cho người giao dịch cá nhân (Retail Traders) giao dịch giao ngay thì đạt khoảng 1.5 đến 2 nghìn tỷ USD mỗi ngày. Khối lượng thanh khoản khổng lồ này đảm bảo mọi lệnh giao dịch của bạn được khớp tức thì mà không lo bị nghẽn thanh khoản.

2. Sản phẩm nào được giao dịch trên thị trường Forex?

Câu trả lời đơn giản và chính xác nhất, đó là TIỀN.

Bởi vì trong thị trường tiền tệ, bạn không mua những thứ vật chất hữu hình nên bước đầu kiểu giao dịch này có thể làm bạn bối rối.

Hãy nghĩ là bạn mua một đồng tiền nào đó thì cũng giống như bạn mua cổ phần của quốc gia sở hữu đồng tiền đó, cũng giống như kiểu bạn mua cổ phiếu của một công ty mà thôi. Giá của đồng tiền phản ánh trực tiếp điều mà thị trường nghĩ về sức khỏe hiện tại và tương lai của nền kinh tế quốc gia đó.

Ví dụ như bạn mua đồng Yên của Nhật (JPY) tức là bạn đã mua “cổ phiếu” của nước Nhật. Bạn đang nhận định rằng nền kinh tế Nhật sẽ tốt lên, và càng tốt lên nữa theo thời gian. Một khi bạn bán lại “cổ phiếu” này thì bạn sẽ hi vọng kiếm được lợi nhuận chênh lệch. Tổng quan, mức tỷ giá giữa một đồng tiền so với đồng tiền khác là sự phản ánh tình hình kinh tế của nước này so với quốc gia khác.

3. Một số đồng tiền chính trong thị trường Forex

Dưới đây là bảng tổng hợp 8 đồng tiền chính (Majors) được giao dịch phổ biến nhất trên thế giới, bao gồm ký hiệu quy chuẩn quốc tế, quốc gia phát hành và tên gọi lóng quen thuộc trong giới đầu tư tài chính:

Ký hiệu đồng tiền có 3 chữ cái theo chuẩn quốc tế ISO 4217, trong đó 2 chữ đầu thể hiện tên của quốc gia và chữ cái thứ 3 thể hiện tên đồng tiền, ví dụ như NZD thì NZ là ghi tắt cho tên New Zealand còn D là ghi tắt của chữ Dollar. Những đồng tiền trong bảng trên được gọi là “những đồng tiền chính” (Majors) bởi vì chúng được giao dịch rộng rãi nhất trên thế giới.

4. Tiền tệ được giao dịch theo cặp tỉ giá trong Forex

Giao dịch Forex là việc đồng thời mua một đồng tiền và bán một đồng tiền khác. Các đồng tiền được giao dịch thông qua các công ty môi giới, và được giao dịch thành từng cặp, ví dụ như cặp EUR/USD hoặc GBP/JPY.

Như vậy khi bạn giao dịch Forex, bạn mua hoặc bán các cặp tiền. Tưởng tượng rằng mỗi cặp tiền forex như là một cuộc chơi “bập bênh” với mỗi đồng tiền ở một bên. Tỷ giá biến động dựa vào việc đồng tiền nào mạnh hơn vào thời điểm đó:

5. Các cặp tiền chính trong Forex

Những cặp tiền có chứa đồng USD kết hợp với một trong các đồng tiền lớn còn lại được gọi là các cặp tiền chính (Major Pairs). Dưới đây là danh sách chi tiết các cặp tiền chính có tính thanh khoản cao nhất và mức phí chênh lệch (Spread) thấp nhất thị trường:

6. Những cặp tiền chéo (Crosses) trong Forex

Những cặp tiền không chứa đồng USD được gọi là cặp chéo hay “crosses”. Hầu hết các cặp chéo chính đều dựa vào 3 đồng tiền: EUR, JPY và GBP. Bảng dưới đây phân loại chi tiết các nhóm cặp tiền chéo tiêu biểu trên thị trường:

7. Cặp ngoại lai (Exotic Pairs) trong Forex

Cặp tiền ngoại lai được hình thành từ một đồng tiền chính kết hợp với một đồng tiền từ các quốc gia mới nổi như Brazil, Mexico, Thổ Nhĩ Kỳ hay Nam Phi. Danh sách một số cặp ngoại lai tiêu biểu: USD/HKD, USD/SGD, USD/ZAR, USD/THB, USD/MXN, USD/TRY, USD/DKK, USD/SEK, USD/NOK.

Do khối lượng giao dịch không cao bằng các cặp chính và cặp chéo nên phí chênh lệch mua/bán (Spread) của các cặp ngoại lai này thường cao gấp 2 hay 3 lần, vì vậy người mới bắt đầu cần đặc biệt cân nhắc và tránh giao dịch nhóm này.

8. Độ lớn thị trường và tính thanh khoản thị trường Forex

Không giống như những thị trường tài chính khác như Sàn giao dịch chứng khoán New York, thị trường Forex không có một địa điểm giao dịch cụ thể hay sàn giao dịch tập trung.

Thị trường Forex được xem là “Phi tập trung” (OTC – Over The Counter) hay là thị trường “liên ngân hàng” (Interbank), dựa vào nguyên nhân là toàn thị trường đều được giao dịch điện tử, trong hệ thống của các ngân hàng lớn toàn cầu, liên tục trong vòng 24 giờ mỗi ngày từ thứ Hai đến thứ Sáu.

Đồng USD là đồng tiền được giao dịch nhiều nhất với 84.9% giao dịch có liên quan. EUR đứng nhì với 39.1% trong khi đồng JPY đứng thứ 3 với 19%. Hầu như các đồng tiền chính đều đứng đầu danh sách được giao dịch nhiều nhất. Dưới đây là bảng biểu cho thấy 10 đồng tiền được giao dịch nhiều nhất:

9. Đồng USD là “Vua” trong Forex

Vì đồng USD là đồng tiền nằm ở một bên trong các cặp tiền chính và đóng góp vào gần 85% các giao dịch nên chúng ta cần đặc biệt lưu ý đến nó:

Quỹ tiền tệ quốc tế IMF cho biết đồng USD đóng góp hơn 60% trong dự trữ ngoại hối toàn cầu. Dưới đây là 4 nguyên nhân cốt lõi giải thích vì sao đồng USD luôn giữ vị thế độc tôn:

• Nền kinh tế Mỹ là nền kinh tế lớn nhất và có sức tiêu thụ mạnh nhất thế giới.
• Đồng USD là đồng tiền thanh toán và dự trữ chiến lược của hầu hết các quốc gia.
• Thị trường tài chính Mỹ có độ mở và tính thanh khoản sâu rộng nhất toàn cầu.
• Đồng USD là đồng tiền trung gian bắt buộc cho những giao dịch hàng hóa trọng yếu như Dầu thô (Petrodollar) và Vàng thế giới.

10. Những cách thức tham gia giao dịch Forex hiện nay

Tùy thuộc vào quy mô vốn và chiến lược cá nhân, nhà đầu tư có thể tiếp cận thị trường ngoại hối thông qua 4 hình thức phổ biến sau:

• Thị trường giao ngay (Spot): Các đồng tiền được giao dịch ngay lập tức ở mức giá hiện tại của thị trường với tính thanh khoản cao, chênh lệch mua bán thấp và hoạt động 24/5. Đây là thị trường phổ biến nhất cho trader cá nhân.
• Thị trường tương lai (Futures): Hợp đồng mua hoặc bán tài sản tại mức giá xác định vào một ngày trong tương lai thông qua sàn tập trung (CME).
• Giao dịch quyền chọn (Options): Sản phẩm tài chính cho phép người mua có quyền (nhưng không phải nghĩa vụ) mua hoặc bán tài sản ở mức giá xác định vào ngày hết hạn.
• Quỹ hoán đổi danh mục (ETF): Danh mục kết hợp giữa các mã chứng khoán và đồng tiền niêm yết trên sàn giao dịch.

11. Bảng phân tích Ưu điểm & Nhược điểm của thị trường Forex

Để giúp bạn có cái nhìn khách quan và toàn diện nhất trước khi quyết định đầu tư, dưới đây là bảng đối chiếu chi tiết giữa những điểm mạnh vượt trội và các yếu tố rủi ro cần kiểm soát:

12. Ba sai lầm phổ biến của 90% người mới & Lời khuyên xương máu

Trong quá trình đào tạo và hướng dẫn hàng ngàn học viên, Nguyễn Hữu Đức Trader nhận thấy đa số người mới tham gia thường mắc phải 3 cái bẫy tâm lý kinh điển sau:

1. Xem Forex là kênh làm giàu nhanh kiểu cờ bạc: Lao vào thị trường với tâm lý “tất tay” (All-in), nhồi Lot khủng để mong đổi đời sau 1 đêm.
→ Lời khuyên từ Nguyễn Hữu Đức Trader: Hãy xem trading như một nghề kinh doanh nghiêm túc, luôn cố định rủi ro mỗi lệnh ở mức 1% – 2% tài khoản.

2. Không đặt lệnh dừng lỗ (Stop Loss) hoặc gồng lỗ: Hy vọng giá sẽ quay trở lại điểm hòa vốn khi thị trường đi ngược phân tích.
→ Lời khuyên từ Nguyễn Hữu Đức Trader: Luôn xác định điểm cắt lỗ kỹ thuật trước khi bấm lệnh và chấp nhận cắt lỗ như một khoản chi phí bảo hiểm tài sản bắt buộc.

3. Giao dịch quá nhiều cặp tiền cùng lúc: Mở cùng lúc 10 cặp tiền khiến phân tích bị phân tán và quá tải tâm lý.
→ Lời khuyên từ Nguyễn Hữu Đức Trader: Chỉ tập trung theo dõi 1 đến 2 cặp tiền chính (EUR/USD hoặc GBP/USD) để hiểu sâu tính cách chuyển động của từng đồng tiền.

13. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về thị trường Forex

Dưới đây là giải đáp cho những thắc mắc phổ biến nhất của các nhà đầu tư khi mới bắt đầu tìm hiểu về thị trường:

Trên đây là những kiến thức cơ bản mà bạn cần biết về thị trường Forex, đây là thị trường đầy tiềm năng, đang được rất nhiều các nhà đầu tư quan tâm. Rất mong những kiến thức này sẽ giúp bạn giao dịch trên thị trường tốt hơn và kiếm được lợi nhuận tốt.

» Bài tiếp theo trong lộ trình: Bài 2: Tại sao nên giao dịch Forex

Đừng quên theo dõi các video bài giảng thực chiến và phân tích nhận định thị trường hàng tuần trên Kênh YouTube chính thức: Nguyễn Hữu Đức Trader.

 Loading ...